32 C
Phnom Penh

AUTHOR NAME

ឌឹ ខេមបូឌា ដេលី

1577 POSTS
0 COMMENTS

IDEA TALK៖ ចរន្ត​នៃ​ការ​ប្រារព្ធ​ខួប ៣០​ឆ្នាំ​នៃ​កិច្ចព្រមព្រៀង​សន្តិភាព​ទីក្រុង​ប៉ារីស នៅ​ក្រៅ​ប្រទេស

កម្មវិធី Idea Talk សម្រាប់​រាត្រី​ថ្ងៃ​ទី​១៨ ខែ​តុលា ឆ្នាំ​២០២១ ស្តីអំពី៖ «ចរន្ត​នៃ​ការ​ប្រារព្ធ​ខួប ៣០​ឆ្នាំ​នៃ​កិច្ចព្រមព្រៀង​សន្តិភាព​ទីក្រុង​ប៉ារីស នៅ​ក្រៅ​ប្រទេស»។

របប​សឹក​ភូមា​ដឹកនាំ​ដោយ​ពួក​យោធា ដើរ​ដល់​ក្រឡា​ទាល់ច្រក​ហើយ

ប្រទេស​ភូមា បាន​ក្លាយ​ជា​សមាជិក​អាស៊ាន​នៅ​ឆ្នាំ​១៩៩៧ នៅ​អំឡុង​ពេល​ដែល​ប្រទេស​នេះ​ធ្លាក់​ក្នុង​របប​សឹក​នៅឡើយ។ ប៉ុន្តែ​ពេល​នោះ ពួក​យោធា​ភូមា​បាន​ចាប់ផ្ដើម​កែទម្រង់​ការ​ដឹកនាំ​ដោយ​សន្យា​ជាមួយ​អាស៊ាន​ធ្វើ​ដំណើរ​ទៅ​រក​ការ​គ្រប់គ្រង​បែប​ស៊ីវិល។ ចាប់ពី​ពេល​នោះ​មក គេ​សង្កេត​ឃើញ​ថា ពួក​យោធា​ក៏​ចេះ​តែ​បន្ធូរ​ដៃ​នៃ​ការ​រឹត​បន្តឹង​ទៅលើ​សេរីភាព​របស់​ប្រជាជន តែ​សហគមន៍​អន្តរជាតិ​នៅតែ​បន្ត​ដាក់​ទណ្ឌកម្ម​រហូត​ដល់​មេដឹកនាំ​យោធា​អនុវត្ត​ការ​កែទម្រង់​ជាក់ស្ដែង​នៅ​ឆ្នាំ​២០១០ ហើយ​ចាប់ពី​ពេល​នោះ​មក​ក៏​សម្រេច​ឱ្យ​មាន​ការ​បោះឆ្នោត​មួយ ដែល​ទីបំផុត​ជ័យជម្នះ​បាន​ទៅលើ​គណបក្ស​ប្រឆាំង គឺ​គណបក្ស​សម្ព័ន្ធ​ជាតិ​ប្រជាធិបតេយ្យ​ដឹកនាំ​ដោយ​អ្នកស្រី អ៊ុងសាន ស៊ូជី ដែល​ជា​ជើងឯក​អ្នក​ប្រជាធិបតេយ្យ​នៅ​តំបន់​អាស៊ី និង​ជា​ជ័យលាភី​ណូបែល​សន្តិភាព។ គណបក្ស​សម្ព័ន្ធ​ជាតិ​ប្រជាធិបតេយ្យ បាន​ឡើង​កាន់​អំណាច​ក្រោម​ការ​ចង្អុល​វាស់វែង​នៃ​រដ្ឋធម្មនុញ្ញ រៀបរៀង​ដោយ​ពួក​យោធា​ដោយ​ការ​រឹត​បន្តឹង​សេរីភាព​របស់​អ្នកស្រី អ៊ុងសាន ស៊ូជី មិន​ឱ្យ​ឈរ​ឈ្មោះ​ជា​ប្រធានាធិបតី​របស់​ប្រទេស​នេះ​បាន​ឡើយ ក៏​ព្រោះ​តែ​អ្នកស្រី​មាន​ស្វាមី​ជា​ជនជាតិ​អង់គ្លេស ដែល​រដ្ឋធម្មនុញ្ញ​ពួក​យោធា​ហាម​ប្រធានាធិបតី​ពាក់ព័ន្ធ​ខ្សែលោហិត​ជាមួយ​ជនបរទេស។ តែ​យ៉ាងណា អ្នកស្រី​នៅតែ​យក​អំណាច​បាន គឺជា​ទីប្រឹក្សា​រដ្ឋ​ឋានៈ​ស្មើ​ប្រធានាធិបតី។...

គ្រូបង្រៀន​ដែល​រិះគន់​ស្តូប​វៀតណាម​ក្នុង​ខេត្ត​ប៉ៃលិន​បន្ត​ស្វែងរក​យុត្តិធម៌​នៅ​តុលាការ​កំពូល​បន្ទាប់ពី​ចាញ់​ក្ដី​នៅ​សាលា​ឧទ្ធរណ៍​ខេត្ត​បាត់ដំបង

គ្រូបង្រៀន​ម្នាក់​នៅ​ខេត្ត​ប៉ៃលិន បន្ត​ដាក់​ពាក្យ​បណ្ដឹង​ទៅ​តុលាការ​កំពូល ដើម្បី​ស្វែងរក​យុត្តិធម៌​ផ្ទាល់ខ្លួន បន្ទាប់ពី​តុលាការ​ឧទ្ធរណ៍​បាន​សម្រេច​ឲ្យ​លោក​ចាញ់​ក្ដី​ក្នុង​ករណី​តុលាការ​ខេត្ត​បាត់ដំបង ដែល​បាន​ចោទប្រកាន់​លោក​ពី​បទ​ញុះញង់​ឱ្យ​ប្រព្រឹត្ត​បទឧក្រិដ្ឋ​ជាអាទិ៍ ដោយសារតែ​លោក​បាន​រិះគន់​រដ្ឋាភិបាល​កម្ពុជា​សង់​ស្តូប​វៀតណាម ក្នុង​ខេត្ត​ប៉ៃលិន។ លោក យួង សូដា ដែល​ជា​គ្រូបង្រៀន​សាលា​បឋមសិក្សា​នៅ​ខេត្ត​ប៉ៃលិន អះអាង​ថា លោក​នឹង​ដាក់​ពាក្យ​បណ្តឹង​ទៅ​តុលាការ​កំពូល​បន្ត​ទៀត ដើម្បី​ស្វែងរក​យុត្តិធម៌​លើ​ករណី​នេះ ព្រោះថា​ទាំង​មន្ត្រី​តុលាការ និង​ពលរដ្ឋ​សុទ្ធសឹងតែ​ជា​ពលរដ្ឋ​ខ្មែរ​ដូច​គ្នា ដូច្នេះ​ហេតុ​អ្វី​គ្រាន់តែ​យុវជន​ខ្មែរ​ចូលរួម​កិច្ចការ​សង្គម​ដើម្បី​ជាតិ​មាតុភូមិ​របស់​ខ្លួន ត្រូវ​ទទួល​ទោស​បែប​នេះ​ទៅវិញ។ លោក យួង សូដា បាន​ប្រាប់​សារព័ត៌មាន The Cambodia Daily នៅ​ថ្ងៃ​ទី​១៨...

ការ​បោះពុម្ព​ក្រដាសប្រាក់ ៣​ម៉ឺន​រៀល​ដែល​មាន​រូប​លោក ហ៊ុន សែន ត្រូវ​រង​ការ​រិះគន់

រដ្ឋាភិបាល​សម្រេច​ឱ្យ​ធនាគារ​ជាតិ​នៃ​កម្ពុជា ដាក់​ឱ្យ​ដំណើរការ​ប្រភេទ​ក្រដាស​ប្រាក់​រៀល ៣​ម៉ឺន​រៀល​គំរូ​ថ្មី​នៅ​លើ​ទីផ្សារ ខណៈ​ក្រុម​ប្រឆាំង​បាន​ហៅ​គំនិត​ផ្ដួចផ្ដើម​របស់​លោក ហ៊ុន សែន ដោយ​លើក​ពី​គុណ​តម្លៃ​នៃ​កិច្ចព្រមព្រៀង​ទីក្រុង​ប៉ារីស​ស្ដីពី​កម្ពុជា​នៅ​ពេលនេះ​ថា ជា​លេស​ដើម្បី​បាន​រូប​របស់​លោក​ដាក់​នៅ​លើ​ក្រដាស​ប្រាក់​រៀល​នោះ​តែប៉ុណ្ណោះ។ លោក ហ៊ុន សែន បាន​ចេញ​សេចក្តី​សម្រេច​នៅ​ថ្ងៃ​ទី​១៨ ខែ​តុលា នេះ​ថា ការ​ដាក់​ឱ្យ​ប្រើប្រាស់​ក្រដាស​ប្រាក់​រៀល​គំរូ​ថ្មី​នេះ គឺជា​ការ​ចូលរួម​អបអរ​ខួប ៣០​ឆ្នាំ​នៃ​កិច្ចព្រមព្រៀង​សន្តិភាព​ទីក្រុង​ប៉ារីស​ផង និង​ខួប ៣០​ឆ្នាំ​នៃ​ការ​យាង​និវត្តន៍​ចូល​មាតុប្រទេស​វិញ​របស់​សម្តេច​ព្រះ​នរោត្តម សីហនុ ផង។ នៅ​លើ​ទំព័រ​បណ្ដាញ​សង្គម Facebook ផ្លូវការ​របស់​លោក​នាយករដ្ឋមន្ត្រី បញ្ជាក់​ថា រដ្ឋាភិបាល​បាន​អនុញ្ញាត​ជា​គោលការណ៍​ដាក់​ឱ្យ​ចរាចរ​ក្រដាស​ប្រាក់​រៀល​គំរូ​ថ្មី​តម្លៃ...

ចលនា​ពលរដ្ឋ​នៅ​ឯនាយ​សមុទ្រ​គាំទ្រ​របាយការណ៍​ដែល​បង្ហាញ​ថា​នីតិរដ្ឋ​របស់​កម្ពុជា​អន់​ថយ

ចលនា​ពលរដ្ឋ​ដែល​មាន​មូលដ្ឋាន​នៅ​សហរដ្ឋ​អាមេរិក គាំទ្រ​របាយការណ៍​ស្ដីពី​នីតិរដ្ឋ​ឆ្នាំ​២០២១ នៃ​គម្រោង​យុត្តិធម៌​ពិភពលោក (The World Justice Project) ដែល​រក​ឃើញ​ថា កម្ពុជា​បាន​ជាប់​ចំណាត់​ថ្នាក់​លេខ​ទី​១៣៨ ក្នុង​ចំណោម​ប្រទេស​១៣៩ ស្រប​ពេល​ដែល​ភាគី​រដ្ឋាភិបាល​កម្ពុជា​សម្ដែង​ការ​មិន​ពេញចិត្ត​លើ​របាយការណ៍​នេះ​យ៉ាង​ខ្លាំង។ ចលនា​ពលរដ្ឋ​ដើម្បី​ប្រជាធិបតេយ្យ (PMD) បាន​ចេញ​សេចក្តី​ថ្លែងការណ៍​គាំទ្រ​របាយការណ៍​ស្ដីពី​នីតិរដ្ឋ ឆ្នាំ​២០២១ នៃ​គម្រោង​យុត្តិធម៌​ពិភពលោក នៅ​ថ្ងៃ​ទី​១៨ ខែ​តុលា ឆ្នាំ​២០២១ នេះ​ថា ចំណុច​ជា​បទដ្ឋាន​វិនិច្ឆ័យ​ទាំងនេះ​បាន​ឆ្លុះបញ្ចាំង​ពី​ការ​អនុវត្ត​ច្បាប់​នៅ​កម្ពុជា ដែល​អាស្រ័យ​លើ​មាត់​មេដឹកនាំ​តែ​ម្នាក់ ជាជាង​ច្បាប់​របស់​ប្រទេស​កន្លងមក និង​តាមរយៈ​ល្បែង​នយោបាយ​បុគ្គល​ដែល​បាន​ធ្វើ​ឲ្យ​ប្រព័ន្ធ​យុត្តិធម៌​សង្គម​ជាតិ​ទាំងមូល​ស្ថិតនៅ​ក្រោម​កណ្ដាប់ដៃ​អ្នក​នយោបាយ​ដែល​មាន​អំណាច​ទាំងស្រុង។ ប្រភព​ដដែល​អះអាង​ថា ការ​បង្ហាញ​ពី​គម្រោង​យុត្តិធម៌​ពិភពលោក​នេះ...

អ្នក​វិភាគ៖ ការ​បដិសេធ​សុពលភាព​នៃ​កិច្ចព្រមព្រៀង​ទីក្រុង​ប៉ារីស​គឺ​មិន​ខុស​ពី​កាប់​បំផ្លាញ​កំផែង​ឫស្សី​ការពារ​បន្ទាយលង្វែក

ក្រុម​អ្នក​ឃ្លាំមើល​សង្គម​អះអាង​ថា ការ​បដិសេធ​សុពលភាព​នៃ​កិច្ចព្រមព្រៀង​សន្តិភាព​ទីក្រុង​ប៉ារីស ថ្ងៃ​ទី​២៣ ខែ​តុលា ឆ្នាំ​១៩៩១ គឺ​មិន​ខុស​ពី​កាប់​បំផ្លាញ​កំផែង​ឫស្សី​ការពារ​បន្ទាយលង្វែក កាលពី​អតីតកាល​នោះ​ដែរ ប៉ុន្តែ​រដ្ឋាភិបាល​កម្ពុជា​នៅតែ​អះអាង​ថា កិច្ចព្រមព្រៀង​នេះ​លែង​មាន​សុពលភាព​លើ​កម្ពុជា​បន្ត​ទៀត​ហើយ។ អ្នកវិភាគ​នយោបាយ​និង​សង្គម បណ្ឌិត ឡៅ ម៉ុងហៃ បាន​សរសេរ​លើ​គណនី Facebook របស់​លោក​នៅ​ថ្ងៃ​ទី​១៨ តុលា នេះ​ថា សន្ធិសញ្ញា​ដែល​បាន​ធានា​ដោយ​អន្តរជាតិ​ទាំង ១៩​ប្រទេស​លើ​ពិភពលោក​នៅតែ​មាន​សុពលភាព​សម្រាប់​កម្ពុជា​ដល់​សព្វថ្ងៃ​នេះ ដូច្នេះ​ការ​បដិសេធ​ចំពោះ​ច្បាប់​អន្តរជាតិ​មួយ​នេះ​របស់​កម្ពុជា គឺ​មាន​ន័យ​ថា ជា​ការ​បដិសេធ​ទៅ​នឹង​ប្រទេស​ហត្ថលេខី​ទាំងអស់​ដែល​បាន​សន្យា​គោរព​អធិបតេយ្យភាព ឯករាជភាព បូរណភាព...

ភាគ​២៖ ដំណើរការ​នៃ​ការ​បង្កើត​កិច្ចព្រមព្រៀង​ទីក្រុង​ប៉ារីស

តើ​ការ​ចរចា​មុន​នឹង​ឈាន​ដល់​កិច្ចព្រមព្រៀង​ទីក្រុង​ប៉ារីស មាន​ឧបសគ្គ​អ្វី​ខ្លះ? ហើយ​តើ​មាន​ភាគី​ណា​ខ្លះ​ចូលរួម​ក្នុង​ការ​ចរចា​នោះ? សូម​លោក​អ្នកនាង​ទស្សនា​នូវ​កិច្ចសម្ភាសន៍​ពិសេស​រវាង​លោក តាំង សារ៉ាដា និង​លោក ជុំ ឈាង ជា​អតីត​នាយ​ទាហាន​ជាន់ខ្ពស់​នៃ​ភាគី​រណសិរ្ស​ជាតិ​រំដោះ​ប្រជាពលរដ្ឋ​ខ្មែរ (រ.ជ.រ.ប.ខ.) របស់​សម្ដេច​បវរ​សេដ្ឋា សឺន សាន និង​ជា​សមាជិក​ក្រុម​ការងារ​នៃ​ភាគី​សម្ដេច​បវរ​សេដ្ឋា សឺន សាន ក្នុង​ការ​ចរចា​ស្វែងរក​ដំណោះស្រាយ​លើ​បញ្ហា​កម្ពុជា។

ភាគ​១៖ ដំណើរការ​នៃ​ការ​បង្កើត​កិច្ចព្រមព្រៀង​ទីក្រុង​ប៉ារីស

តើ​ច្បាប់​ណា​ដែល​ធំ​ជាង​កិច្ចព្រមព្រៀង​ទីក្រុង​ប៉ារីស? តើ​នរណា​ជា​អ្នក​បង្កើត​កិច្ចព្រមព្រៀង​ទីក្រុង​ប៉ារីស? តើ​មាន​ឧបសគ្គ និង​ជោគជ័យ​អ្វី​ខ្លះ​នៅ​ក្នុង​ការ​បង្កើត​កិច្ចព្រមព្រៀង​ទីក្រុង​ប៉ារីស? សូម​លោក​អ្នកនាង​ទស្សនា​នូវ​កិច្ចសម្ភាសន៍​ពិសេស​រវាង​លោក តាំង សារ៉ាដា និង​លោក ជុំ ឈាង ជា​អតីត​នាយ​ទាហាន​ជាន់ខ្ពស់​នៃ​ភាគី​រណសិរ្ស​ជាតិ​រំដោះ​ប្រជាពលរដ្ឋ​ខ្មែរ (រ.ជ.រ.ប.ខ.) របស់​សម្ដេច​បវរ​សេដ្ឋា សឺន សាន និង​ជា​សមាជិក​ក្រុម​ការងារ​នៃ​ភាគី​សម្ដេច​បវរ​សេដ្ឋា សឺន សាន ក្នុង​ការ​ចរចា​ស្វែងរក​ដំណោះស្រាយ​លើ​បញ្ហា​កម្ពុជា។

ទូត​ខ្មែរ​នៅ​អាមេរិក​អះអាង​ថា​អន្តរជាតិ​គ្មាន​កាតព្វកិច្ច​លើ​កិច្ចព្រមព្រៀង​សន្តិភាព​ទីក្រុង​ប៉ារីស​ទៀត​ទេ

ស្ថានទូត​កម្ពុជា​ប្រចាំ​សហរដ្ឋ​អាមេរិក បាន​អះអាង​ថា កិច្ចព្រមព្រៀង​សន្តិភាព​ទីក្រុង​ប៉ារីស មិន​ដែល​បាន​ចែង​ថា កម្ពុជា​បន្ទាប់ពី​បេសកកម្ម​របស់​អង្គការ​សហប្រជាជាតិ​បាន​បញ្ចប់ នឹង​នៅតែ​ស្ថិត​ក្រោម​ការ​ត្រួតពិនិត្យ​របស់​អន្តរជាតិ​នោះ​ឡើយ ខណៈ​ក្រុម​អ្នកវិភាគ​រិះគន់​ថា ការ​អះអាង​បែប​នេះ គឺជា​ការ​បំភ្លៃ​ខ្លឹមសារ​កិច្ចព្រមព្រៀង​នេះ​ដើម្បី​បំផ្លាញ​ជាតិ​ខ្មែរ​របស់​ខ្លួន​តែប៉ុណ្ណោះ។ ឯកអគ្គរាជទូត​វិសាមញ្ញ​របស់​កម្ពុជា លោក ជុំ សុន្ទរី បាន​អះអាង​ក្នុង​ព្រឹត្តិការណ៍​ខួប​លើក​ទី​៣០ នៃ​កិច្ចព្រមព្រៀង​សន្តិភាព​ទីក្រុង​ប៉ារីស កាលពី​ថ្ងៃ​ទី​១៤ ខែ​តុលា ឆ្នាំ​២០២១ នេះ ដោយ​ឆ្លើយតប​ទៅ​នឹង​សំណួរ​ដែល​បាន​លើកឡើង​ស្ដីពី​កាតព្វកិច្ច​បច្ចុប្បន្ន​របស់​ម្ចាស់​ហត្ថលេខី​ក្នុង​កិច្ចព្រមព្រៀង​សន្តិភាព​ទីក្រុង​ប៉ារីស ថា ពួកគេ​គ្មាន​កាតព្វកិច្ច​បច្ចុប្បន្ន​បន្ថែម​ទៀត​ក្រោម​កិច្ចព្រមព្រៀង​សន្តិភាព​ទីក្រុង​ប៉ារីស​នេះ​បន្ត​ទៀត​នោះ​ទេ។ ប្រភព​ដដែល​អះអាង​ថា កិច្ចព្រមព្រៀង​សន្តិភាព​ទីក្រុង​ប៉ារីស ស្ដីពី​អធិបតេយ្យភាព ឯករាជ្យ...

ប្រមុខ​រដ្ឋាភិបាល​កម្ពុជា​បង្ហាញ​ពី​ការ​គោរព​ព្រះ​វិញ្ញាណក្ខន្ធ​ព្រះបរមរតនកោដ្ឋ

លោក​នាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុន សែន បាន​បង្ហាញ​ពី​ការ​គោរព​ដល់​វិញ្ញាណក្ខន្ធ​ព្រះបរមរតនកោដ្ឋ ព្រះបាទ​នរោត្តម សីហនុ ក្នុង​ពិធី​រំឭក​ខួប ៩​ឆ្នាំ​នៃ​ការ​យាង​សោយ​ទិវង្គត​ព្រះបរមរតនកោដ្ឋ​សម្ដេច​ព្រះ​នរោត្ដម សីហនុ នៅ​ថ្ងៃ​ទី​១៥ ខែ​តុលា ឆ្នាំ​២០២១ និង​សូម​ឱ្យ​ព្រះអង្គ​យាង​បដិសន្ធិ​ក្នុង​ព្រះ​បរម​សុគតិភព។ ទោះ​ជា​លោក ហ៊ុន សែន បាន​សម្ដែង​ការ​គោរព​បែប​នេះ​ក្តី ប៉ុន្តែ​អតីត​ព្រះមហាក្សត្រ​ខ្មែរ​អង្គ​នេះ​ក៏​ធ្លាប់​រង​ការ​គំរាមកំហែង​ពី​មេដឹកនាំ​ដែល​រដ្ឋាភិបាល​វៀតណាម​លើក​បន្តុប​រូប​នេះ​ដែរ។ ប្រមុខ​រដ្ឋាភិបាល​កម្ពុជា បាន​សរសេរ​លើ​ទំព័រ Facebook របស់​ខ្លួន​នៅ​ថ្ងៃ​នេះ​ថា ប្រជារាស្ត្រ​ទូទាំង​ប្រទេស ព្រមទាំង​មន្ត្រី​រាជការ កងកម្លាំង​ប្រដាប់​អាវុធ​គ្រប់​ជាន់​ថ្នាក់ បាន​នាំគ្នា​សម្ដែង​នូវ​ការ​គោរព​ដឹង​គុណ​ដ៏​ខ្ពង់ខ្ពស់​បំផុត​ចំពោះ​ព្រះបរមរតនកោដ្ឋ...

Latest news